చనిపోయిన భర్త ఆస్తిలో భార్యకు ఎంత హక్కు ఉంటుందో తెలుసా..! సుప్రీమ్ కోర్ట్ కొత్త తీర్పు | Wife Property Rights Supreme Court New Verdict
1. ఆస్తి వారసత్వంలో భార్య స్థానం: సుప్రీం కోర్ట్ స్పష్టత
జీవిత భాగస్వామిని కోల్పోవడం అనేది ప్రతి మహిళకు అత్యంత భావోద్వేగ మరియు కష్టతరమైన సమయం. ముఖ్యంగా, భర్త మరణం తర్వాత భార్యకు ఆర్థిక భద్రత అనేది అతి ముఖ్యమైన ప్రశ్న. ఈ కీలక సమయంలో, భర్త ఆస్తిలో భార్యకు హక్కు ఎంతవరకు ఉంటుంది అనేదానిపై భారతీయ చట్టాలు, ప్రత్యేకించి హిందూ వారసత్వ చట్టం, 1956, స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలను నిర్దేశించాయి. ఇటీవలి సుప్రీం కోర్ట్ తీర్పులు కూడా వితంతువుల (వితంతువుల) ఆర్థిక మరియు నివాస హక్కులను కాపాడటానికి బలంగా నిలబడుతున్నాయి.
2. హిందూ వారసత్వ చట్టం, 1956 ప్రకారం చట్టపరమైన హక్కులు
హిందూ వారసత్వ చట్టం ప్రకారం, భార్యను తన భర్త యొక్క ‘క్లాస్ I’ చట్టపరమైన వారసురాలిగా పరిగణిస్తారు. దీని అర్థం ఏమిటంటే, భర్త ఎటువంటి వీలునామా (Will) రాయకుండా మరణించినట్లయితే, అతని ఆస్తి మొత్తం అతని క్లాస్ I వారసులకు – అంటే భార్య, కుమారులు, కుమార్తెలు మరియు అతని తల్లికి – సమానంగా పంపిణీ చేయబడుతుంది. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తి భార్య, ఒక కొడుకు, ఒక కూతురు, మరియు తల్లిని వదిలి మరణిస్తే, ఆస్తిని నాలుగు సమాన భాగాలుగా విభజిస్తారు. ఇందులో భార్యకు ఒక వాటా దక్కుతుంది. ఈ వాటా స్థిర మరియు చరాస్తులు రెండింటిలోనూ వర్తిస్తుంది. Wife Property Rights ను ఈ చట్టం బలంగా సమర్థిస్తుంది.
3. వీలునామా పాత్ర: ఇష్టానుసారం పంపిణీ
భర్త మరణానికి ముందు వీలునామా రాసి ఉంటే, ఆస్తి పంపిణీ మొత్తం ఆ వీలునామాలో పేర్కొన్న నిబంధనల ప్రకారమే జరుగుతుంది. వీలునామాలో భార్యకు ఒక నిర్దిష్ట భాగం కేటాయించినట్లయితే, ఆమె ఆ భాగాన్ని మాత్రమే వారసత్వంగా పొందుతుంది. అయితే, భర్త తన ఆస్తిని వేరొకరికి బదిలీ చేస్తూ వీలునామా రాసినప్పుడు, భర్త ఆస్తిలో భార్యకు హక్కు పరిమితం అవుతుంది. ఇలాంటి సందర్భంలో, ఆ వీలునామా మోసం, బలవంతం లేదా అనవసర ప్రభావంతో రాయబడింది అని భార్య న్యాయస్థానంలో నిరూపించగలిగితే, ఆమె దాన్ని సవాలు చేయవచ్చు.
4. అత్తమామల ఆస్తిపై హక్కు: ఛత్తీస్గఢ్ హైకోర్టు తీర్పు
భర్తకు తన అత్తమామల ఆస్తి చట్టబద్ధంగా బదిలీ చేయబడి ఉంటే తప్ప, భార్యకు తన మామ లేదా అత్తగారి ఆస్తిపై నేరుగా హక్కు ఉండదు. ఆమె భర్త ఆ ఆస్తిలో చట్టపరమైన యజమాని కాకపోతే, ఆమె దానిని క్లెయిమ్ చేయలేదు. అయితే, ఛత్తీస్గఢ్ హైకోర్టు ఇటీవల ఇచ్చిన ఒక మైలురాయి తీర్పు ప్రకారం, ఒక మహిళ ఆర్థికంగా ఆధారపడిన లేదా దుర్బలమైన పరిస్థితులలో, మానవతా దృక్పథంతో ఆమెకు తన అత్తమామల ఆస్తిలో మద్దతు లేదా నివాస హక్కులను పొందేందుకు అర్హత ఉండవచ్చు. ఈ నిర్ణయం ఆర్థిక సహాయం లేకుండా మిగిలిపోయిన వితంతువులకు కొంత రక్షణగా నిలుస్తుంది. ఇది సుప్రీం కోర్ట్ కొత్త తీర్పు స్ఫూర్తికి అనుగుణంగా ఉంది.
5. ఇతర చట్టపరమైన రక్షణలు
భారతీయ చట్టం వితంతువుల రక్షణ కోసం అనేక నిబంధనలను అందిస్తుంది. హిందూ వారసత్వ చట్టం భార్య వాటాను చట్టబద్ధంగా రక్షిస్తే, ‘గృహ హింస నుండి మహిళల రక్షణ చట్టం (2005)’ ఒక మహిళ తన వైవాహిక ఇంటిలో నివసించే హక్కును కల్పిస్తుంది. ఈ ఇల్లు ఆమె అత్తమామల యాజమాన్యంలో ఉన్నప్పటికీ ఈ హక్కు వర్తిస్తుంది. ఒకవేళ భర్త ఆస్తిలో భార్యకు హక్కు అయిన వాటాను కుటుంబ సభ్యులు నిరాకరిస్తే, ఆమె తన హక్కులను క్లెయిమ్ చేయడానికి సివిల్ కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు.
ముగింపు: చట్టపరమైన అవగాహనతో ఆర్థిక భద్రత
సుప్రీంకోర్టు మరియు హిందూ వారసత్వ చట్టం ప్రకారం, చనిపోయిన భర్త యొక్క స్వయంగా సంపాదించిన (self-acquired) లేదా పూర్వీకుల ఆస్తిలోనైనా భార్యకు చట్టబద్ధమైన మరియు సమాన హక్కు ఉంది. ఆస్తి వారసత్వం, ఆస్తి విభజన వంటి అంశాలపై సరైన చట్టపరమైన అవగాహన కలిగి ఉండటం చాలా ముఖ్యం. సరైన పత్రాలు నిర్వహించడం మరియు అవసరమైతే ఆస్తి న్యాయవాదిని సంప్రదించడం ద్వారా మహిళలు తమ హక్కులను, ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని మరియు గౌరవాన్ని కాపాడుకోవచ్చు.
